Δημοσιεύτηκε στο Dnews στις 25/4/2026.
Μπορεί να έχει περάσει σχεδόν ένας αιώνας από την έκδοση του, αλλά το «Θα κάψω το Παρίσι» του Μπρούνο Γιασένσκι (μετάφραση Αναστασία Χατζηγιαννίδη, εκδόσεις Έρμα) εξακολουθεί να δίνει την αίσθηση ενός μοντέρνου και πολύ πρωτότυπου μυθιστορήματος. Δεν νιώθεις ότι διαβάζεις ένα «κλασικό» έργο, αλλά κάτι πολύ ανατρεπτικό, παρόλο που οι ιδεολογικές αναζητήσεις του Γιασένσκι μοιάζουν ξένες με την εποχή μας.
Δημοσιεύτηκε στο Dnews στις 18/4/2026.
Δεν είναι μικρό επίτευγμα για ένα συγγραφέα να μην μπορείς να ξεχωρίσεις εύκολα κάποιο από τα έξι βιβλία του, γιατί είναι όλα εξαιρετικά. Αυτή είναι η περίπτωση του σπουδαίου Ερίκ Βυϊγιάρ του οποίου το «Οι ορφανοί -Μια ιστορία του Μπίλι δεν Κιντ» μόλις κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις Πόλις σε μετάφραση της Στύλβας Πράσσου.
Δημοσιεύτηκε στο Dnews στις 11/4/2026.
«Ξεκινήσαμε να μελετάμε εταιρείες και φτάσαμε στο σημείο να εντοπίσουμε μια υπόθεση πουν αγγίζει το σημείο διασταύρωσης της δημοκρατίας και της ιδιωτικής ζωής, βρήκαμε ένα κομμάτι του κράτους που δεν ελέγχει και επιτηρεί αλλά κατασκοπεύει, καθιστώντας κάθε κατασκοπευόμενο πιθανώς εκβιαζόμενο».
Διαβάζεται πολύ εύκολα σε ένα απόγευμα, αλλά δεν είναι ένα «ελαφρύ» βιβλίο. Το «Ρεπορτάζ» της Ελίζας Τριανταφύλλου που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Αντίποδες, θίγει ορισμένα από τα πιο σημαντικά ζητήματα του δημόσιου βίου όπως η παράνομη παρακολούθηση των πολιτών από το κράτος και η κατάσταση της ενημέρωσης, αποφεύγοντας την εντυπωσιοθηρία και το βερμπαλισμό. Η δημοσιογραφική γραφή της Τριανταφύλλου έχει μέτρο, συνοχή κι ευπρέπεια.
Δημοσιεύτηκε στο Dnews στις 5/4/2026
Δημοσιεύτηκε στο Dnews στις 28/3/2026.
«Όπως όλες οι εθνικές ταυτότητες, η ιρανική είναι ρευστή και αμφισβητούμενη. Παρ’ όλα αυτά, η προσήλωση του Ιράν στο Ζαμίν-ε Ιράν (Η γη του Ιράν) και στο Ιράν Σαχρ (Η χώρα του Ιράν) παραμένει αξιοσημείωτα σταθερή. Οι Ιρανοί ταυτίζονται τόσο με το σιιτικό Ισλάμ όσο και με την προϊσλαμική τους ιστορία, ειδικά με τους Σασσανίδες, τους Αχαιμενίδες και τους Πάρθους».
H «Σύγχρονη Ιστορία του Ιράν» του Ερβάντ Αμπραχαμιάν (Ervand Abrahamian), που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Σάλτο (σειρά Κάλλιστος) σε μετάφραση των Κώστα Κούσιαντα και Ελένης Τιμογιαννάκη, αποτελεί μια εξαιρετική εισαγωγή στην ιρανική Ιστορία του 19ου και του 20ου αιώνα. Μια εισαγωγή που είναι επιστημονικά άρτια και ταυτόχρονα εύληπτη από το αναγνωστικό κοινό που δεν έχει ιδιαίτερες γνώσεις για το Ιράν.
Δημοσιεύτηκε στη στήλη «Ένα βιβλίο, 400 λέξεις», του Dnews στις 21/3/2026.
«Αντί να κρύβωνται και να φοβούνται αυτοί που επρόδωσαν την πατρίδα και προσέβαλον την εθνικήν αξιοπρέπειαν, κρύβωνται και φοβούνται εκείνοι που την ετίμησαν με το αίμαν των».
Ίσως δεν θα μπορούσε να υπάρξει καλύτερη στιγμή για την έκδοση του μυθιστορήματος «επί σκοπώ πλουτισμού» της Ελισσάβετ Χρονοπούλου (εκδόσεις Πόλις, επίμετρο Μενέλαος Χαραλαμπίδης). Η δημοσιοποίηση των φωτογραφιών από την εκτέλεση των 200 κομμουνιστών στην Καισαριανή την Πρωτομαγιά του 1944 προκάλεσε ένα πρωτοφανές κύμα συγκίνησης κι ενδιαφέροντος για την Κατοχή και την Εθνική Αντίσταση. Το πολύ σημαντικό στη δημόσια συζήτηση που άνοιξε, ήταν ότι δεν ανέδειξε μόνο τον ηρωισμό των 200, αλλά έριξε επίσης φως σε μια σκοτεινή πλευρά της Ιστορίας μας. Στο γεγονός δηλαδή ότι η πλειονότητα των 200 εκτελεσμένων παραδόθηκαν στους Γερμανούς από τις ελληνικές αρχές. Η Κατοχή δεν ήταν μόνο η Αντίσταση.
Αυτή τη σκοτεινή πλευρά της ελληνικής Ιστορίας φωτίζει η ιστορία που αφηγείται η Ελισσάβετ Χρονοπούλου. Ένα απρόσμενο τηλεφώνημα και η μυστηριώδης διαθήκη τού Δημοσθένη Σαρίκα οδηγούν τον Γιώργο Ασλανίδη να ξετυλίξει το κουβάρι της ξεχασμένης δολοφονίας της ΕΠΟΝίτισσας Αμαλίας Σαρίκα (αδελφής του Δημοσθένη) από τον δωσίλογο Ασλανίδη -τον παππού του Γιώργου δηλαδή. Το έγκλημα θα μείνει ατιμώρητο μεταπολεμικά μιας και οι δωσίλογοι αναβαπτίστηκαν ως… πατριώτες στην κολυμπήθρα της εθνικοφροσύνης.
Η Αμαλία και ο Ασλανίδης συμβολίζουν τις δύο διαμετρικά αντίθετες επιλογές που καθόρισαν την Κατοχή. Από τη μια μεριά, τα οράματα και η ανιδιοτέλεια της Αντίστασης. Από την άλλη, ο αμοραλισμός και η κτηνωδία του δωσιλογισμού, που είχε ως κίνητρο τον προσωπικό πλουτισμό. Όπως η Χρονοπούλου δεν απλουστεύει την Ιστορία. Στην ιστορία της δεν υπάρχουν μόνο οι αντιστασιακοί και οι δωσίλογοι, αλλά και όσοι-ες δεν πήραν θέση, όσοι-ες αντιστάθηκαν ως ένα σημείο αλλά μετά τα παράτησαν, όσοι-ες συνεργάστηκαν κάποια στιγμή, αλλά δεν έγιναν επαγγελματίες δωσίλογοι.
Οι αφηγήσεις σε πρώτο πρόσωπο του Γιώργου και του Δημοσθένη σε συνδυασμό με τις καταθέσεις στη μεταπολεμική δίκη του δωσίλογου και τα ποιήματα της Αμαλίας, συνυφαίνουν μια ιστορία για το ειδεχθές έγκλημα που έμεινε ατιμώρητο · για την εκδίκηση που δεν φέρνει την αναγκαία κάθαρση · για τη μνήμη που παρέμεινε ζωντανή παρά την οργανωμένη αποσιώπηση · για την ατιμωρησία των δωσίλογων που αποτέλεσε συστατικό στοιχείο της μεταπολεμικής Ελλάδας. Μια ιστορία που σε συγκινεί και σε θυμώνει, χωρίς να εκβιάζει τη συγκίνηση και χωρίς να ηθικολογεί.
Οχτώ δεκαετίες μετά, «ξυπνάμε το παρελθόν μαζί με τον Γιώργο και συνειδητοποιούμε ότι η ατιμωρησία των δωσιλόγων παραμένει ένα ανοιχτό τραύμα. Μόνο η αλήθεια μπορεί να το επουλώσει.
Γιάννης Αλμπάνης
Πρόσφατα σχόλια